Disciplines > oedeemtherapie
oedeemtherapie
 |
oedeemtherapie :
Wat is lymfoedeem en hoe ontstaat het ?
Naast bloedvaten kent het lichaam ook lymfevaten. Door de lymfevaten wordt eiwitrijk weefselvocht (lymfe) teruggevoerd naar het bloedvaatstelsel. Lymfoedeem is een abnormale ophoping van lymfevocht als gevolg van een verstoord evenwicht tussen productie en afvoer. De verstoring kan diverse oorzaken hebben.
Er wordt een onderscheid gemaakt in primair en secundair lymfoedeem
Primair lymfoedeem :
Soms kan lymfoedeem aangeboren zijn. Men spreekt dan van primair lymfoedeem. Vanaf de geboorte zijn er dan minder lymfbanen aanwezig waardoor in de loop van het leven zwelling kan ontstaan. Soms wordt het pas duidelijk na een ontsteking.
Bij de milde vormen ontstaat het lymfoedeem tussen de 18-35 jaar. Bij uitgebreidere vormen kan dit ook van kinds af aan aanwezig zijn.
Aangeboren lymfoedeem kan vaak tweezijdig zijn. Tevens kunnen ook elders in het lichaam te weinig lymfebanen zijn aangelegd, bijvoorbeeld in de armen.
De meeste vormen van lymfoedeem zijn niet erfelijk, hoewel er wel vaak aanleg in een familie kan bestaan. Daardoor kunnen in sommige families meerdere mensen last hebben van zwelling die in het begin ontstaat tijdens momenten van een sterke belasting van het lymfsysteem zoals zwangerschappen, bij zware inspanning, tijdens de zomer of het ontstaan van overgewicht.
In de eerste jaren wordt de zwelling vaak niet als zodanig herkend omdat deze dan nog wisselend aanwezig is. Pas later zal de zwelling permanent aanwezig blijven.
Secundair lymfoedeem :
Men spreekt van secundair lymfoedeem als het ontstaat als gevolg van een beschadiging van de lymfevaten. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren bij een operatie wegens kanker, waarbij de lymfeklieren uit de lies of buik verwijderd moeten worden. Daarbij treedt dan een onvermijdbare beschadiging op van de lymfevaten. Daardoor is er een kans op het ontstaan van lymfoedeem in de benen.
Die kans wordt groter als de geopereerde gebieden ook nog bestraald moeten worden.
Lymfoedeem kan jaren na de operatie nog ontstaan, daarom blijft het van belang om aandacht te besteden aan het voorkomen ervan.
Lymfoedeem in de benen kan ook veroorzaakt worden door beschadiging van de lymfevaten na trombose, langdurig bestaande spataderen of doorgemaakte infecties (erysipelas = wondroos).
Als lymfoedeem eenmaal ontstaat gaat het niet vanzelf weer weg en het kan zeer hinderlijk zijn.
De klachten :
De klachten die kunnen ontstaan bij lymfoedeem zijn: zwelling, een vermoeid en zwaar gevoel, pijn of tintelingen, beperkingen in de bewegingen en of beperkingen in het dagelijks functioneren, huidafwijkingen en infecties.
Hoe herkent u lymfoedeem ?
In de normale situatie is de huid over de tenen slank met kleine rimpeltjes. Omdat er slechts weinig tot geen vetweefsel zit, is de huid goed op te tillen.
Aan de benen kan de zwelling langzaam ontstaan. Aanvankelijk is de zwelling vaak alleen 's avonds aanwezig of na forse inspanning.
Ook kunnen de tenen iets opgezet zijn.. Dit kan heel goed een eerste uiting van lymfoedeem zijn
Een karakteristieke zwelling van de tenen vormt vaak een eerste verdenking op lymfoedeem. Als men met de vingers de huid tussen de 1e en 2e teen beet pakt, dan moet dit een dun plooitje opleveren. Dit heet de Proef van Stemmer.
Als er verdikking van het onderhuidse weefsel is, hetgeen een sterke aanwijzing voor lymfoedeem is, spreekt men van een positieve proef van Stemmer
De behandeling van lymfoedeem :
Er zijn diverse behandelingsmogelijkheden voor het lymfoedeem aan het been, zoals compressietherapie, pressotherapie, lymfemassage (ML therapie), oefentherapie, fysiotherapie, podotherapie en diverse andere mogelijkheden.
De nabehandeling met een elastische kous
Compressie met elastische kousen is belangrijk om de druk in de weefsels te verhogen waardoor er minder oedeem optreedt. Bij de behandeling van lymfoedeem zijn therapeutische elastische kousen onmisbaar om de omvang van het been te handhaven. Door het 'oedeemvrij' houden van een been is de kans op complicaties minimaal en wordt verdere ontwikkeling van lymfoedeem tegen gegaan.
Belangrijk is om de therapeutische elastische kous altijd te dragen, wanneer u op de been bent. Door onregelmatig dragen van de kous kan de omvang van het been toenemen waardoor de kous niet meer past en er opnieuw klachten ontstaan door verergering van het lymfoedeem.
Een kous werkt alleen goed als die een optimale pasvorm heeft. Laat de kousen bij een nieuwe verstrekking altijd opnieuw opmeten.
Het is belangrijk om regelmatig te blijven bewegen. Het lymfevocht zal door de beweging van de spieren beter worden afgevoerd.
Enkele leefregels :
Voorkom wondjes en infecties aan de arm en hand, ontsmet eventuele wondjes goed met een desinfecterend middel en doe er een pleistertje op.
Let op eeltplekken, likdoorns of kloven.
Zorg voor goede hygiëne en goede verzorging van uw huid.
Voorkom overbelasting van de benen door de activiteiten/ werkzaamheden rustig op te bouwen.
Zoek een evenwicht tussen rust en inspanning, maar probeer normaal te bewegen. Licht sporten is prima. U moet hierbij denken aan lopen, fietsen of zwemmen
Pas op met heet water, heet douchen, sauna bezoek. Ook langdurig voetbaden worden ontraden.
Vragen
Heeft u nog vragen, stel ze gerust aan de huisarts of de arts waar u bij in behandeling bent. Verdere informatie is ook te vinden via www.lymfoedeem.nl, de internetsite van de Lymfoedeem Werkgroep Drachten en http://www.spin.nl/oedeem.htm, de internetsite van de Stichting Werkgroep Lymfoedeem, gevestigd te Heerlen.
Tot slot :
Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag van u.
Deze folder werd samengesteld door de Commissie Voorlichting van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde en berust op de gegevens van het Nederlands Lymfoedeem Netwerk (Bron: Ziekenhuis Nij smellinghe, Drachten; Lymfoedeem Werkgroep Drachten).
Bron: Nederlandse Vereniging voor Heelkunde
Ter informatie :
Vochtophoping :
Oedeemtherapie wordt toegepast bij "lymfoedeem"of vochtophoping. Een zwaar of vermoeid gevoel in de arm of het been, een strak en gespannen gevoel rondom de pols, vingers, enkels, elleboog of knieën kan het gevolg zijn van vochtophoping. Het gaat vaak gepaard met pijn.
Lymfoedeem :
Lymfoedeem is een vochtophoping die wordt veroorzaakt door een storing in het lymfesysteem.
Deze storing kan zijn aangeboren. Meestal treedt lymfoedeem echter op na een ernstige beschadiging van de lymfvaten of lymfklieren als gevolg van een operatie of bestraling (bijvoorbeeld borstamputatie met een okselkliertoilet of operatie en bestraling bij prostaatkanker). Lymfoedeem begint met een gevoel van spanning in de huid door de zwelling van bijvoorbeeld arm of been. Lymfoedeem is niet alleen hinderlijk, maar kan ook ontstekingen ("wondroos") en gewrichtsklachten tot gevolg hebben.
Lymfestelsel :
Het lymfestelsel is een reinigings- en afweersysteem. Het is een netwerk van lymfevaten en lymfeknopen door het gehele lichaam heen. In totaal heeft de mens ongeveer 600m2 lymfevatweefsel. Lymfevaten nemen weefselvocht op met daarin opgelost eiwitten, afvalstoffen en schadelijke deeltjes die niet in de bloedbaan kunnen worden opgenomen. De schadelijke deeltjes en afvalstoffen worden in de lymfeknopen vernietigd. Met name in de liezen, in de oksels en in de hals zitten veel lymfeknopen die als filters werken.
Behandeling :
De behandeling van lymfoedeem bestaat uit oedeemtherapie dat de volgende onderdelen kan bevatten:
Manuele lymfedrainage: Dit is een techniek waarbij de therapeut probeert, door een zachte pompende beweging, de vochtopname door de lymfevaten te stimuleren en het functioneren van goede vaten te bevorderen. Hierdoor wordt de opname en afvoer van weefselvocht verhoogd.
Compressietherapie: Deze therapie is een combinatie van zwachtelen en bewegen. Om het effect van de behandeling te behouden, worden ledematen ingezwachteld. In combinatie met compressietherapie kan het zijn dat u bewegingsoefeningen krijgt. Als het oedeem na verloop van tijd gestabiliseerd is, kan een therapeutisch elastische kous worden aangemeten.
Bewegingsoefeningen: Beweging stimuleert de lymfevaten, waardoor overtollig vocht wordt afgevoerd. Voldoende bewegen is dus belangrijk, maar let er wel op dat u overbelasting van het lichaam voorkomt.
Een behandeling duurt gemiddeld 30 - 45 minuten. De duur van de totale behandeling is afhankelijk van een aantal factoren en verschilt per persoon. Om de voortgang van de behandeling te kunnen bepalen, wordt de omvang van het oedeem regelmatig gemeten. Tijdens de behandelperiode wordt vaak een therapeutisch elastische kous aangemeten om het verkregen resultaat te behouden.
Voor nadere informatie : info@pmc-roosendaal.nl of bel : 0165 559261
^ Naar boven
|
© Copyright 2010 PMC Roosendaal | Copyright | Disclaimer | Sitemap | Laatste update met Spidox op 30-07-2010
|