 |
> Regular exercise may reduce risk for fracture
> Eénmalige behandeling per jaar beschermt voldoende
> Veel sporten en streng lijnen slecht voor botten
> Vrouwen onderschatten gevaar botontkalking
> Extra calcium voorkomt geen gebroken botten
> Trainingsprogramma met gewichten doet wonderen
> Bestrijding osteoporose laat te wensen over
> Vit. D helpt niet tegen breuken door osteoporose
> Foliumzuur helpt botbreuken voorkomen
> Bewegen voorkomt osteoporose
> Uitgebreide presentatie over osteoporose (Engels)
> Maak broos bot minder breekbaar
|
In het Universitair Medisch Centrum (UMC) in Utrecht is een nieuwe behandeling van gebroken ruggenwervels ontwikkeld. Een patiënt ondergaat niet langer een operatie waarbij de wervel langdurig inwendig wordt gespalkt met vastgeschroefde staven in de boven- en onderliggende wervels. De ingreep is kleiner. Daarbij wordt de wervel "uitgedeukt" met een ballonnetje en gestabiliseerd met"botcement", zo maakte het UMC bekend. 
Regular Exercise May Reduce Risk for Osteoporotic Fracture in Older Men
News Author: Laurie Barclay, MD
CME Author: Désirée Lie, MD, MSE
June 25, 2007 — Regular exercise reduces the risk for osteoporotic fracture in older men, according to the results of a longitudinal, population-based study published in the June issue of PLoS Medicine.
"Data from previous studies are inconsistent, and it is therefore uncertain whether, to what extent, and at what level leisure physical activity influences the risk of osteoporotic fractures in men," write Karl Michaëlsson from the University Hospital in Uppsala, Sweden, and colleagues. "We therefore investigated the impact of physical activity on the risk of fracture in a population-based cohort of men followed over a 35-y period."
The study cohort consisted of 2205 men, aged 49 to 51 years at enrollment, who were followed up for 35 years. Leisure physical activity and other lifestyle habits were determined at enrollment and at ages 60, 70, 77, and 82 years. The investigators used Cox's proportional hazards regression to determine hazard ratios (HRs) of fracture associated with time-dependent physical activity habits and covariates.
During follow-up, 482 men had at least 1 fracture. Compared with men who participated in regular sports activities for at least 3 hours/week, men with a sedentary lifestyle or men who walked or bicycled only for pleasure had an increased adjusted risk for hip fracture (HR, 2.56; 95% confidence interval [CI], 1.55 - 4.24; and HR, 1.61; 95% CI, 1.10 - 2.36, respectively).
At the end of follow-up, hip fracture had occurred in 8.4% of men with a high level of physical activity, 13.3% of men with a medium level of physical activity, and 20.5% of men with a low level of physical activity. Based on estimates of population-attributable risk, one third of all hip fractures could be prevented by participation in regular sports activities. High level of activity was also associated with decreased overall fracture risk.
"Our data indicate that regular sports activities can reduce the risk of fractures in older men," the authors write. "As expected, those who maintained a high physical activity level had the lowest risk of hip fracture, but there was also a tendency towards a lower risk of fracture for those who increased their level of activity compared with those who reduced their level of activity, or compared with those who reported constant low activity."
PLoS Med. 2007;4:e199, e222.
Clinical Context
According to Michaëlsson and colleagues, osteoporotic fractures are a cause of morbidity and mortality in men and women worldwide but the risk factors have not been sufficiently examined in men. Physical activity can prevent fractures by improving muscle mass and balance, bone architecture and strength, and skeletal strength, thus reducing the risk for injurious falls. The effects of physical activity on fracture prevention in men have not been well studied, although benefits for women have been documented, according to these authors.
This is a longitudinal, prospective, population-based cohort study examining the association between physical activity and fracture risk in older men during 35 years of follow-up.
Pearls for Practice
The risk for hip fractures is lower among older men with high vs low or medium levels of physical activity.
An increase in physical activity in older men is associated with lower risk for hip fractures vs a persistent low level of physical activity.
De laatste jaren zijn efficiënte behandelingen ontwikkeld die nieuwe fracturen kunnen voorkomen. Tot die behandelingen behoren onder meer de zogenaamde bisfosfonaten, geneesmiddelen die gericht het bot opzoeken en daar de botafbraak onderdrukken. Deze bisfosfonaten moeten echter — zoals de meeste medicatie — regelmatig worden ingenomen en daar loopt het vaak mis: 20 tot 40 procent van de patiënten haakt binnen het jaar af, onder meer omdat voor orale bisfosfonaten strikte dosisinstructies moeten worden gevolgd.
Hierin kan nu verandering komen met een nieuw bisfosfonaat, zoledronaat. Het geneesmiddel onderscheidt zich van zijn soortgenoten door een krachtiger en vooral langduriger effect. Na een intraveneuze toediening wordt de normale botombouw gedurende een heel jaar hersteld.
De vraag bleef echter of en hoe lang het geneesmiddel zou beschermen tegen breuken. Hiervoor was een grootschalig onderzoek nodig. 7736 vrouwen met bewezen osteoporose werden gedurende 3 jaar gevolgd in 235 ziekenhuiscentra over de hele wereld. Om deze complexe studie te ontwikkelen en in goede banen te leiden werd een beroep gedaan op een internationale stuurgroep met 8 deskundigen, waaronder prof. dr. Steven Boonen van UZ Leuven.
Patiënten in de studie werden via toevalstrekking verdeeld in twee groepen: de helft onderging de nieuwe behandelingswijze onder vorm van een kort infuus eenmaal per jaar en de andere helft werd behandeld met een placebo-infuus. Voldoende inname van calcium en vitamine D werd verzekerd door supplementen in beide groepen. De resultaten waren uiterst positief. Over verloop van 3 jaar verminderde de kans op heupfracturen met 41 procent en de kans op wervelindeukingen met 70 procent. Bovendien werd de bescherming tegen breuken al na het eerste infuus gezien.
Deze opzienbarende studieresultaten worden gepubliceerd in het gezaghebbende tijdschrift The New England Journal of Medicine.
14 juni 2007
Veel sporten en weinig eten slecht voor je botten
Tot nu toe werd gedacht dat alleen vrouwen die niet meer ongesteld werden als gevolg van te weinig eten, het risico liepen op verminderde botaanmaak. Nu blijkt uit onderzoek van de universiteit van Ohio dat ook vrouwen die wel menstrueren, maar streng lijnen en veel sporten, minder botweefsel aanmaken.
Streng dieet
‘Duizenden vrouwen volgen een streng dieet en sporten veel om slank en fit te blijven,’ zegt onderzoeksleider Anne Loucks. ‘Als ze geen duidelijke signalen van ondervoeding krijgen, zoals het stoppen van de menstruatie, denken ze dat ze genoeg eten.’
Volgens haar zijn er veel vrouwen die toch niet genoeg voedingsstoffen binnenkrijgen die hard nodig zijn voor lichaamsprocessen als botopbouw. ‘Deze vrouwen moeten er echt op letten dat ze gezond eten en genoeg calorieën binnenkrijgen.’
Botopbouw
De onderzoekers lieten een groep vrouwen tussen de 18 en 32 jaar gedurende vijf dagen minder eten en iedere dag sporten. Na die vijf dagen waren bepaalde stoffen (zogenoemde markers) in hun bloed die erop wijzen dat bot wordt aangemaakt, gedaald.
Botopbouw gaat het hele leven door. Als het lichaam te weinig calcium of vitamine D binnenkrijgt kun je osteoporose krijgen. De botten worden dan zo zwak (poreus) dat je zomaar iets kunt breken. De meest voorkomende breuken als gevolg van osteoporose zijn de pols-, heup- en wervelbreuken.
Door Anna Dijkman
Dat blijkt uit onderzoek van TNS Nipo onder 500 vrouwen tussen de 20 en 65 jaar. Bij jongere vrouwen leeft de aandoening niet echt. Wanneer ze de 50 jaar passeren, begint de bezorgdheid pas. Van de vrouwen tussen de 50 en 65 jaar, geeft 53 procent aan bang te zijn voor botontkalking.
Tweederde van de vrouwen tot 49 jaar onderneemt geen actie om ontkalking tegen te gaan. Vrouwen die ouder dan 50 jaar zijn doen dat meer. Bijna zestig procent let dan op beweging, voeding en frisse lucht. Één op de vijf vrouwen overlijdt binnen een jaar na het breken van een heup door botontkalking. Tachtig procent van de vrouwen weet dat niet.
Ongeveer 340.000 vrouwen en 87.000 mannen in Nederland hebben last van botontkalking. Mannen lopen minder snel botbreuken op, omdat ze van nature dikkere en langere botten hebben.
Bron: Nu.nl
Het toedienen van extra calcium aan gezonde kinderen om hun botten te versterken, heeft weinig effect en zal vermoedelijk botbreuken niet voorkomen. Dat blijkt uit een onderzoek van het Menzies Research Institute in Tasmanië dat in de British Medical Journal is gepubliceerd.
In het artikel worden negentien belangrijke onderzoeken geanalyseerd waarbij 2900 gezonde kinderen in de leeftijd van drie tot achttien jaar betrokken waren. Bij kinderen die extra calcium kregen bleken slechts de botten in de armen iets sterker te worden. Het had geen significant effect op de heup en het onderste deel van de ruggengraat, terwijl deze botten later juist vatbaar zijn voor fracturen.
Bron: ANP
ROCHESTER, MINNESOTA - Oudere vrouwen met bochtige ruggengraten kunnen wellicht hun balans verbeteren en de kans op vallen verminderen door gebruik te maken van gewichten en programma van lichamelijke oefeningen. Dit blijkt uit een nieuwe studie.
De onderzochte vrouwen leden aan gewelfde ruggengraten door osteoporose (botontkalking). Dit heeft spanning op de ruggengraat tot gevolg en daarmee rugpijn. Bovendien neemt door deze aandoening het risico op vallen toe, schrijven onderzoekers aan de Mayo Clinic College of Medicine in Minnesota.
Verzwaarde elementen
Eerdere studies hadden al aangetoond dat een verzwaarde rugzak de perceptie van de juiste positie van de rug kon verbeteren. In deze studie werd bekeken of verzwaarde elementen op de rug de kans op vallen bij oudere vrouwen zou kunnen terugbrengen.
Verschuiven van zwaartepunt
“De meeste onderzoeken richten zich op de effecten van pijnstillers, zwakte in de spieren van de lagere extremiteiten en neuro-musculaire ziektes,” aldus een van de onderzoekers. “In dit onderzoek wilden we bekijken wat de effecten waren van het verschuiven van het zwaartepunt en wilden we de kracht van de rug verbeteren en de wijze van lopen.”
Gewicht centreren boven de benen
De onderzoekers onderwierpen de vrouwelijke patiënten met gewelfde ruggengraten aan een programma van vier weken, waarin zij oefeningen moesten doen om hun balans te verbeteren, terwijl ze een passend harnas droegen met gewichten. Dit alles met de bedoeling om de kandidaten te leren om hun eigen gewicht beter te centreren boven hun benen. Het gewicht op hun rug was om het voorwaartse gewicht van hun torso te compenseren. De vrouwen moesten dagelijks dertig minuten in de ochtend en dertig minuten in de middag het harnas dragen.
Verrassend
De resultaten bleken verrassend, aldus de onderzoekers. Niet alleen hun balans ging vooruit, maar ook werd het risico om te vallen teruggebracht, waren hun rugspieren sterker, en hadden ze minder last van rugpijn. Bovendien was de tred van de kandidaten verbeterd en bleken de vrouwen in staat om sneller te lopen.
Publicatiedatum: 15 juli 2005
Bron: Reuters Health
Auteur: Nieuwsredactie Elsevier Gezondheidszorg
"De laatste jaren zijn we veel meer te weten gekomen over botontkalking, in de medische wereld osteoporose genoemd. Maar de diagnostiek, de behandeling en belangrijker nog, de preventie laten veel te wensen over."
Prof. dr. J. C. Netelenbos, hoogleraar endocrinologie aan het VU medisch centrum te Amsterdam, lucht zijn hart na afloop van een congres in Genève waar specialisten de laatste stand van wetenschap over ontstaan en behandeling van osteoporose met elkaar uitwisselden. Osteoporose of botontkalking treedt met name op bij vrouwen na de overgang, aangeduid als postmenopauzale osteoporose. Ze hebben een verhoogd risico op breuken als gevolg van een verminderde productie van oestrogeen, dat een belangrijk hormoon voor de botvorming is. Door afname van de botdichtheid en door verslechtering van de structuur vermindert de botsterkte. Daardoor worden de botten brozer en is er een grotere kans op fracturen.
Altijd is gedacht dat een verslechtering van de botminerale dichtheid (BMD) de mate van osteoporose bepaalde. Maar specialisten op het gebied van osteoporose concludeerden in Genève tijdens het congres van de European Calcified Tissue Society en de International Bone & Mineral Society dat de mate van osteoporose mede wordt bepaald door de structuur of de microarchitectuur van het bot. De Spaanse hoogleraar A. Diez-Perez vergelijkt dat met de bouwkundige structuur van de Eiffeltoren in Parijs. „Deze 300 meter hoge toren is zo geconstrueerd dat hij absoluut niet omvalt. Alle verbindingen en dwarsverbindingen zorgen daarvoor", zegt hij. Prof. Netelenbos trekt de vergelijking met de poten onder een krukje. "Staan die te dicht bij elkaar of te ver uit elkaar zonder een stevige constructie daartussen, dan houden die poten het niet. Zo is het ook met de structuur van het bot. Niet alleen de botminerale dichtheid is bepalend voor de sterkte, maar ook de structuur van de botmassa. Daarover zijn we het nu met zijn allen wel eens."
Misverstand
Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu ondervinden 800.000 mensen in Nederland hinder door botontkalking. Jaarlijks breken in Nederland ruim 83.000 mensen van boven de 55 jaar een bot als gevolg van osteoporose, waarvan heup- (15.000), pols- (12.000) en wervelfracturen (16.000) de meest voorkomende botbreuken zijn. Een op de vier postmenopauzale vrouwen krijgt na de eerste osteoporotische wervelfractuur binnen een jaar een volgende fractuur. De Nederlandse osteoporosestichting, waarvan prof. Netelenbos voorzitter is, schat dat hiermee jaarlijks 500 miljoen euro aan medische kosten gemoeid is. Dat botten vooral het werkveld vormen voor orthopedisch specialisten en traumatologen berust volgens Netelenbos op een misverstand. "Zij maken weer recht wat krom is en repareren wat kapot is met pennen, platen en schroeven. Gekscherend noem ik hen wel eens knutselaars, in de goede betekenis wel te verstaan. Ze bemoeien zich echter niet met de botstofwisseling. Dat ligt weer op het terrein van mijn vakgebied, de endocrinologie. Ik ben een hormonenboer."
Netelenbos vindt het dan ook onbegrijpelijk dat patiënten die als gevolg van een gering trauma een botbreuk oplopen op de polikliniek simpelweg in het gips gezet worden, zonder dat ze worden gescreend op eventuele osteoporose. Terwijl er volgens hem prima medicamenten zijn om nieuwe breuken te voorkomen. Een goed Nederlands onderzoek laat zien dat nog geen 15 procent van de 50-plussers die op de eerste hulp kwamen voor een botbreuk na een gering trauma op botontkalking werd gescreend. Werd osteoporose wel herkend, dan kregen de patiënten medicijnen. "Wie eenmaal een breuk heeft opgelopen als gevolg van niet-behandelde osteoporose heeft ieder jaar 20 procent kans op een nieuwe breuk”, zegt Netelenbos. Dat gegeven wordt volgens hem onvoldoende onderkend, ondanks de richtlijnen van het CBO, het kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg, die elke arts hoort te kennen. Volgens de Amsterdamse endocrinoloog zijn er prima methoden om het risico op osteoporose in te schatten en de aandoening vast te stellen. Hij noemt het meten van de botdichtheid van wervelkolom en heup door middel van "dual energy x-ray absorptiometry" (DEXA) en het speuren naar fracturen op röntgenfoto’s van borst- en lendenwervels.
Medicijnen
En dan de behandeling. "Welke chronische kwaal bij het verouderen kan in meer dan 50 procent van de gevallen tot stilstand worden gebracht? Geen enkele, behalve osteoporose", zegt prof. Netelenbos. "Sinds 1996 weten we dat bekende medicijnen tegen botontkalking, zoals de bisfosfonaten alendronaat en risedronaat, 50 procent minder kans geven op nieuwe breuken. Ook oestrogenen verminderen het risico op alle soorten fracturen, zoals is bevestigd in een grootschalige studie bij postmenopauzale vrouwen. "Oestrogenen hebben effect dankzij een binding aan een oestrogeenontvangertje (receptor) in het bot. Vrouwen die oestrogenen slikken, hebben echter een enigszins verhoogd risico op borstkanker vergeleken bij vrouwen die dergelijke middelen niet innemen (1,6 keer na vijf jaar gebruik). Ook verdubbelen tot verdrievoudigen oestrogenen -net als anticonceptiepillen- het risico op trombose. Daarom zijn dit geen middelen van eerste keus voor de behandeling van botontkalking.
Er is gezocht naar medicijnen die oestrogeenreceptoren benaderen, de zogeheten selectieve oestrogeenreceptormodulatoren, zoals Raloxifen. Dit middel bindt zich ook aan deze receptoren. Uit studies komt naar voren dat het bij postmenopauzale vrouwen met osteoporose de kans op wervelfracturen met ongeveer de helft vermindert. Raloxifen verlaagt het risico op borstkanker, maar verhoogt de kans op trombose. Netelenbos noemt preventie van botontkalking heel belangrijk. Calcium zorgt voor botbouwstof en vitamine D voor het vervoer van calcium en de aanmaak van bot. Melk is een bron van calcium. Boerenkool, broccoli en andere groenten met groene bladeren bevatten calcium dat gemakkelijk door het lichaam opgenomen wordt. Ook vitamine D speelt een rol bij het tegengaan van botontkalking. De huid maakt die aan onder invloed van zonlicht. Andere bronnen van vitamine D zijn vis en zuivelproducten. Dagelijks voldoende bewegen is eveneens belangrijk.
Daarnaast wijst de Amsterdamse endocrinoloog op het belang van tijdige onderkenning van risicofactoren voor osteoporose bij 45-plussers. "Dat moet eigenlijk al gebeuren voordat er botbreuken zijn", zegt hij. "En juist daar schort het aan. Of het nu gaat om diabetes, hart- en vaatziekten, de ziekte van Alzheimer of osteoporose. Huisartsen hebben geen tijd voor en ook geen interesse in een preventiespreekuur. "Netelenbos wijst op de mogelijkheid hiervoor gespecialiseerde verpleegkundigen in te zetten. "Maar tot nog toe is niemand geïnteresseerd in een preventiespreekuur, ook de ziektekostenverzekeraars niet. Er gebeurt gewoon niets. Een vorm van verwijtbare nalatigheid."
Bron: Reformatorisch Dagblad
ABERDEEN - Oude mensen met osteoporose (botontkalking) kunnen met regelmatig vitamine D en calcium slikken geen botbreuken voorkomen. Dat blijkt uit onderzoek dat is gepubliceerd in het Britse wetenschappelijke tijdschrift The Lancet, waarvan delen woensdag op de website van de krant The Australian zijn verschenen.
Gebrek aan vitamine D wordt algemeen beschouwd als een van de belangrijkste oorzaken van botbreuken bij oude mensen met osteoporose. Daarom wordt extra inname van vitamine en calcium geadviseerd. Uit een studie onder ruim 5000 mensen van 70 jaar en ouder, die in de afgelopen tien jaar voor het eerst iets hadden gebroken, blijkt dat dat niet helpt.
De proefpersonen werden verdeeld in vier groepen: extra vitamine D, extra calcium, beide en alleen een placebo. In vijf jaar tijd liep 13 procent van de deelnemers opnieuw een botbreuk op. Dat percentage was in alle vier de groepen gelijk.
Osteoporose (botontkalking) hangt samen met een hoog niveau van het aminozuur homocysteine in het bloed. Een interventiestudie in Japan heeft aangetoond dat door het terugbrengen van het homocysteinegehalte met foliumzuur, het aantal botbreuken afneemt. Onderzoekers van het Erasmus MC publiceerden over dit onderwerp in het maartnummer van the Journal of the American Medical Association (JAMA).
Osteoporose komt vooral voor bij ouderen en leidt tot een verhoogde kans op botbreuken. Mensen met deze aandoening kunnen al een fractuur oplopen door een simpele val in de douche. Osteoporose vormt een groot gezondheidsprobleem, als gevolg waarvan oudere mensen last hebben van pijn, in het ziekenhuis verblijven en beperkt worden in bewegingsvrijheid en kwaliteit van leven. De kosten als gevolg van osteoporose bedragen jaarlijks naar schatting enkele honderden miljoenen euro's in Nederland, en drie miljard euro in Europa.
Over de oorzaken van osteoporose is nog weinig bekend. Bekende risicofactoren zijn een hoge leeftijd, een lage botmassa en een hoog valrisico. De relatie met een hoog homocysteine niveau werd door de Rotterdamse onderzoekers reeds in mei 2004 aangetoond op basis van het ERGO-onderzoek. Het ERGO-onderzoek is een grootschalig prospectief bevolkingsonderzoek onder 8000 bewoners van 55 jaar en ouder uit de Rotterdamse wijk Ommoord. Samen met onderzoekers van de Amsterdamse LASA studie ontdekten zij dat mensen met een hoog homocysteine niveau in het bloed ongeveer een twee keer zo hoog risico hebben op het krijgen van een botbreuk. Dit risico was onafhankelijk van al bekende risicofactoren en betekende dat een hoog homocysteine niveau een nieuwe voorspellende factor is voor het krijgen van een botbreuk.
Uit de Japanse interventiestudie Sato et al is nu gebleken dat foliumzuur een positieve uitwerking heeft op het reduceren van het homocysteine niveau. Er zijn meer studies nodig om dit te bevestigen, maar als deze resultaten stand houden dan zijn een foliumzuurrijk dieet of het toedienen van foliumzuur in pilvorm goedkope manieren om botbreuken te voorkomen.
Bron: Erasmus MC
Vitamine Informatie Bureau - TNO Voeding (NL)
Tot voor kort was foliumzuur nog een relatief onbekend vitamine; een onopvallend onderdeel van het vitamine B-complex. De laatste 10 jaar is het foliumzuuronderzoek echter in een stroomversnelling geraakt. Begin jaren 90 werd het duidelijk dat foliumzuur de kans op een baby met een neuraalbuisdefect (zoals een open ruggetje of spina bifida) kan verkleinen. Sindsdien wordt wereldwijd extra foliumzuur geadviseerd aan vrouwen die zwanger willen worden. In de Verenigde Staten en een aantal andere landen ging men nog een stap verder en werd de verrijking van graanproducten verplicht. Intussen lijkt foliumzuur ook een verhoogd gehalte aan homocysteïne, een tussenproduct in de stofwisseling van het lichaam, te kunnen verlagen en daarmee mogelijk ook het risico op hart- en vaatziekten. Dit laatste zou betekenen dat extra foliumzuur voor een nog groter deel van de bevolking gezondheidswinst zou kunnen opleveren. Heeft meer foliumzuur inmiddels geleid tot minder open ruggetjes? Is de tijd al rijp voor behandeling van een verhoogd homocysteïnegehalte met foliumzuur ter preventie van hart- en vaatziekten? En waarom blijft Nederland terughoudend voor het verrijken van voedingsmiddelen met foliumzuur?
Foliumzuur is een vitamine dat in de meeste voedingsmiddelen voorkomt. De belangrijkste bronnen van foliumzuur in onze contreien zijn groenten (spinazie, spruitjes, broccoli) en fruit, peulvruchten, brood en andere volkorengraanproducten, vlees(producten) (vooral lever), kip en vis, eigeel, melk(producten) en aardappelen .
Sabine Appelmans is het gezicht van de sensibiliseringsactie.Lichaamsbeweging is een uitstekende manier om osteoporose, het poreus worden van het beendergestel, te voorkomen en te bestrijden. Dat zal de Wereldgezondheidsorganisatie duidelijk maken op 20 oktober, de Dag van de Osteoporose.
Tennissster Sabine Appelmans ondersteunt de sensibilisatie rond de ziekte die in België 630.000 vrouwen treft, één op drie dus. Slogan van de dag wordt "Move it or lose it".
Elke 30 seconden een breuk
"Lichaamsbeweging zorgt ervoor dat het mineraalgehalte in de botten verhoogd wordt waardoor het risico op osteoporose vermindert", legt Sabine Appelmans uit. Osteoporose leidt vooral tot heupbreuken, polsbreuken en breuken in de wervels.
"In de Europese Unie komt elke 30 seconden een breuk voor die te wijten is aan osteoporose terwijl de ziekte perfect kan worden voorkomen en behandeld", schetst professor Jean-Yves Reginster van de Belgian Bone Club de situatie.
tegen Dominique Prins. Een goede screening op basis van risicofactoren kan veel narigheid voorkomen.
Naar schatting achthonderdduizend mensen in ons land (vooral 55-plussers) hebben osteoporose, botontkalking. Tachtig procent van hen weet dat echter niet. Vaak komt de aandoening pas aan het licht na een botbreuk; jaarlijks breken ruim 83.000 mensen een bot als gevolg van osteoporose.
Vooral heupbreuken zijn ingrijpend: 33 procent van de mannelijke en 24 procent van de vrouwelijke patiënten overlijdt binnen een jaar aan de complicaties. Bovendien vormt de behandeling een enorme kostenpost: nu geraamd op 500 miljoen euro en in 2025 waarschijnlijk opgelopen tot meer dan een miljard.
Het aantal mensen met osteoporose neemt toe, waarschuwt dr. Coen Netelenbos, internist-endocrinoloog van het VU medisch centrum en osteoporosedeskundige: ,,Heupbreuken komen exponentieel vaker voor, met name bij mensen boven de 70 jaar. Dat heeft vooral met de vergrijzing te maken, maar vermoedelijk ook met een veranderde levensstijl van weinig beweging en weinig gezonde voeding.’’
Als iemand ouder dan 50 met een botbreuk in het ziekenhuis belandt, wordt niet altijd aan osteoporose gedacht. Zonde, vindt Netelenbos: ,,Met de juiste medicijnen en begeleiding is de kans op een volgende breuk met de helft te reduceren.’’
Bij Hans van den Brink (58) duurde het jaren voor de diagnose osteoporose werd gesteld: ,,In 1982 - ik was toen 35 - brak ik een heup tijdens de vakantie. Vervolgens kreeg ik diverse ribfracturen. Toen ik weer een keer een rib gebroken had, vroeg ik mijn arts een foto te maken. Hij geloofde eigenlijk niet dat ik alweer een gebroken rib had; ik was immers een ‘sterke, jonge kerel’? Osteoporose werd toen nog vooral als vrouwenkwaal gezien. Dat mannen de aandoening net zo goed kunnen krijgen, was nauwelijks bekend. Pas op de foto’s werd duidelijk dat osteoporose de boosdoener was.’’
Bepaalde risicofactoren maken de kans op osteoporose groter: erfelijkheid, leeftijd (hoe ouder, hoe groter het risico), het gebruik van corticosteroïden (prednison bijvoorbeeld), een laag gewicht (voor vrouwen: minder dan zestig kilo bij een lengte van meer dan 1.60 meter), weinig beweging en slecht functioneren van geslachtsorganen.
Bij Hans van den Brink was sprake van familiaire osteoporose: ,,Na wat speurwerk bleek osteoporose bij mijn moeder in de familie te zitten. Mijn dochter van 29 en zoon van 31 jaar hebben de aandoening ook. Gelukkig zijn zij er op tijd bij; ze krijgen nu al medicijnen.’’
Osteoporose helemaal voorkomen is niet mogelijk, aldus Netelenbos: ,,Erfelijkheid is een grote factor. Daar doe je weinig aan. Wie weet dat hij tot een risicogroep behoort, kan de kans op een botbreuk wel flink verkleinen. Gezonde voeding en voldoende beweging zijn daarbij noodzakelijk. Ook vitamine D, onder meer in vette vis, is belangrijk. Juist oudere mensen hebben vaak een vitamine D-tekort.’’ Daarnaast zou Netelenbos graag zien dat mensen met één of meer risicofactoren sneller naar de huisarts stappen, zodat ze in aanmerking kunnen komen voor een botmineraaldichtheidsmeting: ,,Door structureel te screenen kunnen veel botbreuken en klachten met behulp van medicijnen voorkomen worden.’’
Hans ervaart dagelijks de gevolgen van zijn ziekte: ,,Ik ben 17 centimeter gekrompen en kan geen zware dingen tillen. Ik ben snel moe en kan mijn vrouw, die in een rolstoel zit, niet zo goed verzorgen als ik zou willen. Vooral de dagelijkse pijn vind ik erg. Door het inzakken van de rugwervels zitten mijn ingewanden in de verdrukking. Gelukkig kan ik nog halve dagen werken. Ik weiger bij de pakken neer te zitten. Dat maakt het alleen maar moeilijker.’’
Meer weten: www.osteoporosestichting.nl
Dr. Netelenbos: ‘Door structureel te screenen kunnen veel botbreuken met behulp van medicijnen voorkomen worden.’ FOTO MARCO OKHUIZEN
|
© Copyright 2012 PMC Roosendaal | Copyright | Disclaimer | Sitemap | Laatste update met Spidox op 03-02-2012
|